Thoughts of a past lecture on thinking about the future

Dr. Anouk van der Weiden

May 9th 2017. It was an exciting Tuesday afternoon in the Academy building of Utrecht University. The room was filled with scholars from disciplines as varied as Psychology, Philosophy, History, and Math, all eager to learn about the whether, when, why, how, who, what, and ‘so what’ of thinking about the future. Prof. Roy Baumeister, one of the most influential psychologists, and visiting fellow for Institutions for Open Societies, was about to reveal his newest insights on this matter. In anticipation of his talk, the first slide showed several quotes about the future that appealed to the imagination, like “My interest is in the future because I’m going to spend the rest of my life there” (Charles Kettering), or “Life can only be understood backwards; but it must be lived forwards” (Søren Kierkegaard). Indeed, Baumeister notes that people often reflect on the past in order to better understand life. For the same reason, researchers tend to study experiences, behaviors, and other events that lie in the past. However, Baumeister’s latest findings may radically shift this research focus on the past toward the present and future. Specifically, he showed that people in their daily lives are much more concerned with their present and future than with their past. Moreover, thoughts about the past and present are to a large extent pragmatically geared toward the future (i.e., what can I learn from my past and do in the present to create my ideal future?). Funny fact: The past was operationalized as everything before five minutes ago, while the present starts five minutes from now. Though the present thus only lasts 10 minutes, people enjoy thinking about the present the most (which is in line with mindfulness philosophy), while thinking about the unpredictable future makes them more cautious and risk averse. So let’s not dwell on the past or worry about the future, but instead think of what we can do right now to realize our ambitions.


Denise de Ridder & Roy Baumeister

Launch of the Center for Advanced Studies in Behavior, Public Policy & Administration


Friday the 19th of May 2017, signed the official launch of the new Center for Advanced Studies in Behavior, Public Policy & Administration at Utrecht University, closely linked to the strategic theme Institutions for Open Societies. Key speaker was no less than the acclaimed professor Roy Baumeister, one of the world’s most prolific and influential psychologists. Topic of discussion: “What good are psychological insights for public policy and administration?”. Along dr. Lars Tummers, dr. Joel Anderson, and professor Denise de Ridder in the invaluable role of discussant, participating representatives ranged from the The Netherlands Scientific Council for Government Policy (with a recent report on psychology and public policy), policy advisors from the municipality of Utrecht and Rotterdam, and Utrecht University academics from the faculties HumanitiesSocial and Behavioural Sciences, and Law, Economics and Governance.Launch of the Center for Advanced Studies in Behavior, Public Policy & Administration.

Chairing the meeting, dr. Thomas Schillemans (Utrecht School of Governance) sketches the envisioned contours of a network consisting of scholars, practitioners and other societal stakeholders. Ambitions are grand as the centre will work to develop sound policy advice, develop educational opportunities and strengthen research around societal issues by combining insights from psychology, public administration, and other related field. Finally, the day marks the start of a tradition to invite tantalising honorary guests with whom to exchange views, an ambition of which the first example will be walking in shortly.


When the floor opens for discussion reception is constructively critical, as is becoming to a crowd of knowledgeable representatives from both our university and beyond. Some academic voices note potential difficulties and opportunities concerning finance, methods, and education. Societal stakeholders rightfully reiterate the importance of societal relevance; a point shared by the representatives. Let it be clear, the application of scientific knowledge for citizens and society is pivotal. During this lively discussion, our honourable guest enters almost unnoticed: Professor Roy Baumeister a static academic, with a magnificent tie, a warm voice and an amazing smile that affords some comparison to a movie star. Luckily, a short break allows for proper reception as more visitors start filling up the room.


Giving us the proper introductions Thomas Schillemans resumes the programme sketching Baumeister’s background at the University of Florida paired with a humbling array of publication details and academic awards. Clearly we are dealing with an academic heavyweight. Discussant dr. Lars Tummers (Utrecht School of Governance) takes the stage to open the panel discussion. Taking a wide angle, Tummers asks the audience to name a Nobel laureate that already dealt with the topics at hand. After several allusions to Daniel Kahneman, who was prominently present in spirit during the event, Herbert A. Simon is mentioned. A laureate who called for a connection between public administration and psychology as early as 1947, yet would be disappointed with the state of the art today. Using this example to restress the opportunities of using psychological insights in public policy and administration, Tummers also issues a warning. Appropriations of psychological insights require care seen as the context of public administration often proves unruly.


After this piece of advice, dr. Joel Anderson (Department of Philosophy and Religious Studies) invites Baumeister to reflect on the potential opportunities of using psychological insights in policy. In particular, Anderson mentions matters of citizen autonomy, self-indulgence culture, and helping people prepare for important decisions. Hereafter, Professor Denise de Ridder (Department of Psychology) proceeds by mentioning the dangers of manipulation whilst emphasizing the opportunities provided to help people. She notes the rational model of human decision-making is still dominant with many practitioners; a fact that not only offers opportunities but is also in demand of change.

Starting with a reflection on what behavioural sciences, and notably psychology, can do for public administration and policy, Baumeister offers the potential idea of using psychology as a lingua franca, or common language, in the translation of insights from broader behavioural sciences to policies. He then proceeds to illustrate this potential beautifully by connecting not only to public administration in addressing the raised issues, but skilfully and without apparent effort weaving in insights from criminology, biology, pedagogics, law, media and communication.


An engaging discussion follows of which an exhaustive report is sadly impossible. Proving unfearful of controversies Baumeister explicitly directs attention towards the important potential danger of progressive liberal political bias in science. Problematic academically, this is notably so when such insights are inconsiderately applied in policies. Secondly, he cautions scientists to work with visions of how thing ‘ought to be’, as he considers this slowing him down in the quest for knowledge. Then noteworthy point of discussion regards the recognition of the relevance of Baumeisters work on willpower and ego depletion to inform public policy. Policymakers often design policy for people in their optimal state of decision-making. They thereby disregards the many times people are not in full command of their rational capacity. In this light, he offered the suggestion to design policy as to “allow people to fluctuate in willpower”, which aligns with the mentioned report on psychology and public policy mentioned above.

Another lively discussion worth mentioning concerned ethical implications of using psychological insights for policy and focussed specifically the now popular idea of nudging. This in many ways mirrored broader debates held within contemporary academic and societal discourses on the topic. Concerns returned about manipulation, which were extended with apprehensions about integrating nudge instruments in existing legal frameworks. Counterarguments involved the omnipresence of steering choices in daily life and the notion that some of the problematized characteristics of nudge are inherent to policymaking.

With the day coming to an end the ambition exchanging insights and views between academia and practice is a considerable step closer. If anything, the discussion highlighted how a development of a Center for Advanced Studies in Behavior, Public Policy & Administration is timely and relevant.



Visit by Roy Baumeister

Last May, we had the fortune of welcoming Prof. Dr. Baumeister to our lab. He was here for almost two weeks, during which he gave inspiring lectures. Here are some pictures of his lecture in the Boothzaal (at the University Library).

Denise in NRC column #10

High tech klimaatoplossing kan burger ook afschrikken

(lees online)

President Trump heeft het klimaatverdrag van Parijs aan de wilgen gehangen. Onverwacht had dat het positieve effect dat vrijwel alle landen zich nu eensgezinder dan ooit achter dat verdrag lijken te scharen. Ook bedrijven die kans zien om nieuwe klimaatvriendelijke technologie te ontwikkelen, omarmen het klimaatverdrag.

Maar hoe zit het met de gemiddelde burger? Voelt die zich door de afwijzing van Trump nu ook geroepen om zich meer in te spannen voor het klimaat? Tot niet zo lang geleden was klimaatvriendelijk gedrag vooral iets waar jonge bevlogen idealisten zich druk om leken te maken, niet iets waar de massa voor warm liep. Dat is langzaam aan het veranderen. Je steentje bijdragen aan een beter milieu is zo niet hip dan toch meer mainstream geworden.

Toch is niet iedereen die ‘het klimaat’ van belang vindt in staat en bereid om zijn klimaatvriendelijk gedrag in praktijk te brengen. Reden voor de Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD) om het rapport Tackling Environmental Problems with the Help of Behavioral Insights uit te brengen over de tientallen initiatieven die er wereldwijd zijn om het mensen gemakkelijker te maken om zich klimaatvriendelijk te gedragen – minder energie te gebruiken, energievriendelijk vervoer te kiezen, minder water te gebruiken, minder afval te produceren, en duurzame consumptie te bevorderen.

Slapeloze nachten

Hartstikke mooi en hoognodig bovendien. Want er is iets vreemd aan de hand met klimaatvriendelijk gedrag. Net als bij veel andere nastrevenswaardige idealen – gezonder leven of goed met je geld omgaan – slagen mensen er vaak niet in om hun goede voornemens op dat gebied in daden om te zetten. Dat is gek als je bedenkt dat mensen naar verluidt een instant goed gevoel krijgen van iets bijdragen aan het klimaat: het redden van de planeet doe je niet voor jezelf maar voor de volgende generatie en je eigen (toekomstige) kinderen en kleinkinderen. Wat houdt mensen dan tegen om de thermostaat een beetje lager te zetten, wat minder lang te douchen of wat vaker de trein te nemen?

Een experiment in Utrecht waar geprobeerd wordt om de eerste energieleverende flat van Nederland te maken laat zien waar de schoen wringt. De uitdaging zit hem niet alleen in het ontwikkelen van nieuwe technologie waarmee je een flat kan uitrusten om energie op te wekken maar ook (en misschien wel vooral) om de bewoners mee te krijgen in die onderneming. In het Utrechtse experiment gaan de bewoners weinig merken van de zonnepanelen en windmolens die op het dak van hun flat geplaatst zullen worden, zijn de aanpassingen binnenshuis minimaal en gaat bovendien hun energierekening omlaag, en toch is er nu al onrust te bespeuren over de geplande ingrepen. Het lijkt misschien moeilijk voor te stellen, maar toch was het simpele feit dat de bewoners niet goed begrepen wat er met hun flat ging gebeuren voldoende reden om zich zorgen te maken en vraagtekens te zetten bij de nieuwe maatregelen.

Misschien schuilt daarin het probleem. Iets doen voor het klimaat is niet langer iets voor mensen met geitensokken die nostalgisch terugverlangen naar een wereld zonder energievretende technologie maar in toenemende mate high tech. Dat geeft sommige mensen het gevoel dat er beslissingen worden genomen die hun pet te boven gaan en maakt hen onzeker en wantrouwig. De belangrijkste aanbeveling uit het OECD-rapport? Wees transparant en laat mensen meedenken over klimaatvriendelijke ingrepen.

Denise in NRC column #9

Wilskracht kan uitgeput raken, maar hoe toon je het aan?

(Lees online)

Wetenschappers moeten zich richten op de vraag hun hun onderzoek repliceerbaar wordt. En geen kostbare denkkracht verspillen aan het beschadigen van elkaar.

Roy Baumeister is op bezoek in Nederland. De Baumeister die vorig jaar nog uitgebreid in het nieuws kwam omdat in een groot internationaal onderzoek niet kon worden gerepliceerd dat er zoiets bestaat als ego-depletie – uitputting van wilskracht als gevolg van eerdere pogingen om niet toe te geven aan iets dat je wel wil maar niet mag. Van Baumeister’s bezoek zal de gemiddelde Nederlander weinig meekrijgen. Een mogelijk publiek optreden over wilskracht werd afgeblazen toen bleek dat de organisatoren een openbare boetedoening voor ogen hadden waarin de beroemde wetenschapper zou vertellen hoe het is om onder vuur te liggen met een onderzoeksprogramma dat in de jaren daarvoor nog bewondering oogstte.

Gedrag aanpassen

Ik snap dat mensen daar graag meer over willen horen, maar het is natuurlijk belangrijker om te weten hoe het nu precies zit met ego-depletie. Een mislukte replicatie is een serieus signaal en Baumeister en zijn collega’s zouden er goed aan doen om diep na te denken over de vraag wanneer en waarom mensen zich niet langer kunnen beheersen – meer dan ze tot dusver in hun publicaties hebben laten zien. Veel mensen binnen en buiten de universiteit zijn dusdanig gefascineerd door ego-depletie dat er snel duidelijkheid moet komen of en onder welke condities het fenomeen bestaat. Zo wordt ook in het recente rapport Weten is nog geen doen van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid regelmatig verwezen naar ego-depletie, simpelweg omdat het verstrekkende gevolgen heeft voor het begrijpen van de mate waarin mensen bereid en in staat zijn om hun gedrag in goede banen te leiden. Vooralsnog lijkt het erop dat ego-depletie wel bestaat maar dat de gehanteerde onderzoeksmethode niet toestaat antwoord te geven op de vraag hoe lang het aanhoudt, wie er vatbaar is, en hoe snel iemand weer herstelt.

Gekibbel moet stoppen

Het zou fijn zijn als dit openbare gekibbel zou stoppen en wetenschappers zich weer buigen over de echt belangrijke kwesties. Hoe krijgen we voor elkaar dat onze resultaten betrouwbaar zijn en ook standhouden buiten het lab zonder alle creativiteit te doden? Hoe creëren we een klimaat waar in onderzoeksresultaten bediscussieerd en betwijfeld kunnen worden zonder dat iemand direct verdacht is? En vooral, hoe zorgen we er voor dat nieuwe ideeën geëxploreerd kunnen worden voordat de vraag naar confirmatie aan de orde komt? Het is te hopen dat slimme onderzoekers zich niet laten weerhouden door de huidige replicatiecrisis en blijven nadenken over wanneer en waarom wilskracht uitgeput raakt. Juist door het uitblijven van replicatie zouden wilskracht-onderzoekers geïnspireerd moeten worden om nieuwe wegen in te slaan om uitputting van zelfbeheersing beter te begrijpen.

Denise in NRC column #8

Neem menselijk tekort serieus als burger zelfredzaam moet worden

(Lees online)

“Overheid heeft geen realistisch beeld van burger” kopte de NOS app gisterenmiddag en lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid Mark Bovens haalde er het 8 uur journaal mee. De WRR laat van zich horen met haar rapport Weten is nog geen doen. Een realistisch perspectief op zelfredzaamheid dat gisteren werd aangeboden aan staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie.

In dat rapport adviseert de WRR de overheid om wat meer rekening te houden met het doenvermogen van burgers en beleid niet uitsluitend te baseren op hun denkvermogen. Het rapport laat met allerlei voorbeelden overtuigend zien dat het vermogen van mensen om goede keuzes te maken niet alleen afhankelijk is van goed kunnen nadenken over de vele opties op het gebied van werk, gezondheid en financiën, maar ook en vooral van het vermogen om actie te ondernemen, plannen te maken en verleidingen te weerstaan – kortom om je eigen gedrag in goede banen te leiden.

Rationeel handelen

Met een handzame samenvatting van psychologisch onderzoek naar doenvermogen in de afgelopen tien jaar laat de WRR zien dat burgers in de problemen komen als beleid ervan uitgaat dat mensen onder alle omstandigheden rationeel handelen. Dat geldt niet alleen voor kwetsbare groepen als mensen met weinig geld of opleiding of mensen die onverwacht te maken krijgen met allerlei tegenslag, maar eigenlijk voor iedereen die even geen zin om de post van de belastingdienst open te maken, zich aan de snelheidsbeperkingen te houden of bij te houden hoeveel stappen hij vandaag heeft gezet om gezonder te leven.

Deze inzichten zijn al jaren gemeengoed onder gedragsexperts maar die zijn er tot dusver niet in geslaagd om deze kennis goed op de agenda te krijgen van beleidsmakers en politici. Goed dus dat de WRR hier prominent aandacht voor vraagt.

Soft paternalisme

De WRR signaleert verder terecht dat er vooralsnog weinig aanwijzingen zijn dat het individuele doenvermogen gemakkelijk verbeterd kan worden. Zij adviseert om die reden om te investeren in keuze-architectuur, een vorm van soft paternalisme waarin de overheid de burger niet in zijn eentje laat aanmodderen met al die lastige beslissingen maar een helpende hand toesteekt in de vorm van beleid dat is toegesneden is op het menselijk tekort.

Het is verheugend dat het rapport goed werd ontvangen bij het gezelschap van beleidsmakers, ambtenaren en wetenschappers (onder wie ikzelf) dat bij de presentatie aanwezig was. Zo ook bij onze slimme staatssecretaris die op persoonlijke titel onthulde dat hij gecharmeerd was van het gedachtengoed dat het rapport uitdraagt en en passant bekende dat hij als enige van het kabinet de dikke pil Thinking Fast and Slow van Daniel Kahneman wel twee keer had gelezen. Dat gaat de goede kant op, want de meeste wetenschappers die ik ken halen met moeite een keer.

De WRR hamert er op dat de overheid er niet alleen op moet letten dat burgers wetten kennen maar ook moeten ‘kunnen’ en dat maatregelen zo geformuleerd moeten worden mensen in staat zijn om ze na te leven, ook als zij een beperkt doenvermogen hebben. Zo’n pleidooi zou tien jaar geleden nog als ongewenste betutteling zijn weggezet, maar inmiddels lijkt voor alle partijen duidelijk dat de participatiemaatschappij alleen kan functioneren bij een serieuze vorm van steun om burgers zelf verantwoordelijkheid te laten dragen voor hun welzijn.

Jeroen on tv!

Our eye-tracking expert Jeroen had a small appearance in an episode of Galileo. Let’s see if you can spot him!

Denise in NRC column #7

Ook mensen in armoede houden zich bezig met zelfontplooiing

(Read online)

Is de kloof tussen ‘volk’ en ‘elite’ te verklaren uit de mate waarin hun basisbehoeften zijn vervuld? In de gedragscolumn legt Denise de Ridder uit waarom die theorie wel aantrekkelijk is, maar ook bewezen onwaar.

Na de uitslag van de Tweede Kamer verkiezingen waarbij het aantal stemmen dat de populisten wisten te trekken nog enigszins meeviel, is er bij veel mensen een zekere opluchting dat de kloof die gaapt tussen het volk en de elite wellicht ietsje kleiner is dan verondersteld. Toch blijven de zorgen aanhouden en breekt menigeen zich het hoofd over de vraag waarom een significant deel van de Nederlandse bevolking zich zo slecht gehoord voelt door het zogeheten weldenkende deel van de natie. Een paar weken geleden kwam neurowetenschapper Victor Lamme met een verrassende verklaring waarvoor hij een beroep deed op het gedachtengoed van humanistisch psycholoog Abraham Maslow (1908-1970).


Maslow heeft furore gemaakt met zijn piramide van behoeften waarin hij verschillende soorten noden onderscheidt die bepalen waar mensen warm voor lopen: aan de basis staan lichamelijke behoeften zoals eten, slapen en onderdak en aan de top ontplooiing en persoonlijke groei. Tussen deze twee uitersten wordt iemands gedrag bepaald door de behoefte aan veiligheid en zekerheid, deel uitmaken van een sociale gemeenschap, en waardering voor je prestaties.

Maslow’s model veronderstelt een hiërarchie. Net als bij een computerspelletje kun je pas door naar het volgende niveau als de behoeften van het daaronder liggende niveau vervuld zijn. Als de basisnoden om in leven te blijven onder druk staan, is iemand volgens Maslow dus gedoemd om op het basale niveau te blijven functioneren en komt hij niet toe aan de hogere behoeften. Bertolt Brecht zei het al: ‘Erst das Fressen und dann die Moral’.


Lamme haalt het oude model van Maslow uit de kast om uit te leggen waarom de elite zich zo weinig gelegen laat liggen aan de noden van de bevolking: zij zijn lekker bezig in de top van de piramide met zichzelf te manifesteren zonder zich te bekommeren om het gesappel van het volk dat is blijven steken op niveau 1 en niet de kans krijgt om zichzelf te ontplooien. De piramide van Maslow heeft voor veel mensen een intuïtieve aantrekkingskracht en is populair in curieuze trainingen waarin mensen op zoek moeten naar zichzelf om beter te kunnen presteren – maar in wetenschappelijke kringen omstreden.

Belangrijkste kritiekpunt is dat er geen enkel bewijs is voor de veronderstelde hiërarchie. In een recente studie onder meer dan 60.000 mensen vonden de Amerikaanse psychologen Diener en Tay  geen aanwijzingen dat eerst basisbehoeften vervuld moeten zijn voor iemand door kan naar het volgende niveau.

Ook mensen die in armoede leven zijn – extreme situaties daargelaten – niet alleen begaan met het lenigen van hun primaire noden maar kunnen tegelijkertijd bezig zijn met hogere behoeften als compassie, gemeenschapszin, goede prestaties en ja, zelfs zelfontplooiing. Ook vonden de onderzoekers geen ondersteuning voor het idee dat je vanzelf door gaat naar het volgende niveau als voldaan is aan de basisbehoeften. Jammer genoeg wordt niet iedereen die te eten heeft en een dak boven zijn hoofd vanzelf een mens die zich bekommert om anderen, verantwoordelijkheid neemt of zichzelf ontwikkelt.


Dat zien we ook terug in Nederland. In de afgelopen tientallen jaren is de welvaart gestegen, maar het ongenoegen lijkt navenant toegenomen te zijn. Wie de kloof wil verklaren moet dus met iets beters komen dan de behoeftenpiramide. Maslow schijnt zich aan het einde van zijn leven te hebben afgevraagd hoe het toch komt dat zo weinig mensen ontplooiing nastreven als eenmaal hun basale behoeften bevredigd zijn. Helaas is hij gestorven voor hij het antwoord wist.

Denise in NRC column #6

This is the sixth column of the ‘Gedragscolumn’ series in NRC, in which Denise voices her opinion on the basic income and the duty to seek work. Read it below (or here).

Alleen volwaardige burgers solliciteren uit zichzelf

De sollicitatieplicht schrappen, zoals bij het basisinkomen-experiment in Utrecht, is waarschijnlijk niet voldoende om jarenlange apathie te doorbreken. Dat kan alleen door mensen het gevoel te geven dat ze erbij horen, schrijft in de Gedragscolumn.

Terneuzen, ooit een leuk stadje aan de Schelde waar ik mijn jeugdjaren doorbracht maar inmiddels ten prooi gevallen aan grauwe stadsvernieuwing en lege winkelstraten (maar wel met het laagste percentage werklozen van Nederland), leek even de primeur te hebben met een experiment om een basisinkomen te introduceren voor twintig langdurig werklozen. Staatssecretaris Jetta Klijnsma stak er een stokje voor en nu gaat Utrecht (waar ik nu woon) met de eer strijken.

Wethouder Victor Everhardt heeft in samenwerking met een groep economen van de Universiteit Utrecht een vergelijkbare proef aangekondigd die juridisch wel door de beugel kan. Utrecht deelt geen basisinkomen uit maar ontslaat werklozen van de plicht om te solliciteren en loopt zo beter in de pas met de Participatiewet die niet toestaat dat mensen geld krijgen zonder daarvoor iets terug te doen. De verwachtingen over de effecten zijn torenhoog: niet alleen zal een zogeheten regelarme bijstand ervoor zorgen dat werklozen sneller de weg naar de arbeidsmarkt terugvinden. Maar ook dat ze minder schulden hebben en actiever worden, ja zelfs dat ze een gezonder en gelukkiger leven krijgen, zo meldt de wethouder in een interview met NRC.

Een euro corrumpeert

De gedachte achter een gelukkig leven met een uitkering zonder reïntegratieverplichtingen is even simpel als sympathiek. Als mensen zich niet druk hoeven te maken over solliciteren hebben ze minder zorgen en kunnen ze zich beter ontplooien. Dat idee doet denken aan de psychologische literatuur over intrinsieke en extrinsieke motivatie, populair onder ouders, leraren, sportcoaches en werkgevers – en nu dus ook bij sommige bestuurders. Zo weten veel ouders dat het belonen van goede prestaties de intrinsieke motivatie corrumpeert en dat je dus geen euro aan je kind moet geven als hij een keer scoort met voetbal. En werkgevers weten (of zouden moeten weten) dat een bonus voor een werknemer die een opdracht heeft binnengehaald de lol verpest die mensen ervaren als ze helemaal uit zichzelf een goede prestatie leveren. Om dezelfde reden zou je ook niet met een verplichting moeten afdwingen dat mensen solliciteren als ze dat niet uit zichzelf al doen. Ook dat is funest voor de intrinsieke motivatie.

Apathie doorbreken

Het Utrechtse experiment gaat ervan uit dat het weghalen van de sollicitatieplicht ertoe bijdraagt dat mensen die zonder werk thuis zitten uit eigen beweging een baan gaan zoeken en daar ook meer plezier aan beleven. Langdurige werkloosheid is een enorme aanslag op iemands levensgeluk en alleen al om die reden zijn experimenten als die in Utrecht de moeite waard. Maar de vraag is natuurlijk of het echt zo eenvoudig werkt. Mogelijk neemt hun extrinsieke motivatie om te solliciteren af en hebben mensen minder stress, maar dat is waarschijnlijk niet voldoende om de apathie van jarenlang gedwongen niets doen te doorbreken.

Echt meedoen op basis van intrinsieke motivatie kun je niet bewerkstelligen door een plicht te schrappen. Dat kan alleen door mensen het gevoel te geven dat ze ertoe doen, iets kunnen en erbij horen. Dat hadden ze in Terneuzen beter begrepen. Een basisinkomen geeft een duidelijk signaal dat iemand als volwaardig burger meetelt. En misschien is het dan niet eens zo’n gek idee om een kleine tegenprestatie voor zo’n basisinkomen te vragen – is het geen sollicitatieplicht dan wel een andere bijdrage die ervoor zorgt dat je weer mee kunt doen. Want een beetje extrinsieke motivatie is nog altijd beter dan helemaal geen motivatie.

Science Cafe Manipulation

Denise was being interviewed for the Science Café on manipulation. You can see a recording of it here!


Scroll to top